Przejdź do treści
Statystyki dotyczące aktów przemocy, których ofiarami są osoby najbliższe „kata„, są przerażające. Zgodnie z danymi udostępnionymi przez Policję, w 2023 roku liczba ofiar przemocy domowej wyniosła 77 832 osoby. Warto podkreślić, że statystyka ta odnosi się tylko do ujawnionych aktów przemocy. Bardzo możliwe, że realna liczba ofiar może być dużo większa. Przemoc domowa to problem społeczny o ogromnych konsekwencjach. Osoby najbliższe często nie zgłaszają przypadków przemocy ze strachu, wstydu lub braku wsparcia. Dlatego kluczowe jest, aby prawo jasno definiowało i surowo karało przestępstwa znęcania się nad najbliższymi. W polskim Kodeksie Karnym zostało uregulowane przestępstwo znęcania się, które stanowi specjalny typ czynu zabronionego. Głównym przedmiotem ochrony tego przepisu jest rodzina i jej prawidłowe funkcjonowanie.
W związku małżeńskim obie strony zobowiązane są do wspólnego wspierania i opiekowania się sobą nawzajem. Ten obowiązek nie ma jedynie wymiaru duchowego czy emocjonalnego, ale odnosi się również, a może przede wszystkim, do sfery finansowej. Co zatem, gdy jeden z małżonków nie realizuje takiego obowiązku? Czy w takim przypadku prawo pozostaje obojętne?
Zadaniem ustawodawcy jest konstruowane prawa w taki sposób, aby jak najlepiej odpowiadały faktycznym sytuacjom życiowym. Przykładem realizacji tego zadania przez prawodawcę, są przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego odnoszące się do alimentów, bowiem zawierają przepisy, które pozwalają na dostosowanie tych obowiązków, do zmieniających się warunków życiowych stron tego stosunku.
W polskim postępowaniu cywilnym, w tym w sprawach rozwodowych, kwestia dopuszczalności dowodów uzyskanych w sposób “bezprawny”, takich jak nagrania z podsłuchów, budzi wiele kontrowersji. W przeciwieństwie do postępowania karnego, gdzie funkcjonuje zasada „owoców zatrutego drzewa„ zabraniająca wykorzystania dowodów uzyskanych niezgodnie z prawem, Kodeks postępowania cywilnego (KPC) nie zawiera podobnych regulacji. W rezultacie sądy cywilne często muszą stawiać czoła dylematom związanym z dopuszczalnością takich dowodów.
Rozpoczynając niniejszy artykuł, musimy już na wstępie wyjaśnić pewną nieścisłość, która z niewiadomych względów jest dość mocno zakorzeniona w świadomości wielu z nas — NA KANWIE PRAWA KANONICZNEGO NIE ISTNIEJE POJĘCIE “ROZWODU”. Fakt ten jest jedną z głównych różnic, jaka odróżnia instytucję małżeństwa zawartego na podstawie prawo cywilnego a prawa “kościelnego”. Dziwnym jest, iż duża część naszego społeczeństwa, która jakby nie patrzeć określa się jako “wyznaniowa” (zgodnie z badaniami GUSu z 2023 r. ponad 79,43% wierzących ankietowanych zadeklarowało się jako wyznawcy religii rzymskokatolickiej), ciągle myli te fakty, mimo tego, że zgodnie z nauką kościoła związek małżeński jest nierozerwalny.
W terminologii prawniczej dotyczącej prawa rodzinnego i opiekuńczego, często pojawiają się takie terminy jak pokrewieństwo i powinowactwo. Chociaż oba sformułowania odnoszą się do rodzajów relacji rodzinnych, mają one zasadniczo różne znaczenie i skutki prawne.
Spory rodzicielskie nie powinny przeszkadzać w rozwoju dziecka i jego możliwości poznawania świata. Niestety jednak bardzo często dochodzi do sytuacji, gdy niesnaski między byłymi partnerami mają bezpośredni wpływ na rozwój ich potomka. Przykładem sytuacji, w której to rodzice nie mogą dojść do wspólnego konsensusu to kwestia spędzenia przez dziecko zagranicznych wakacji z jednym z nich. Jednakże, zanim pojawią się problemy na etapie realizacji samego wyjazdu, spięcia mogą pojawić się już w chwili wyrabiania paszportu dla dziecka. Czy drugi rodzic może mieć wpływ na próbę wyrobienia tego dokumentu dla naszego wspólnego dziecka?
Do kancelarii prawnych regularnie trafiają klienci, którzy stają przed wyzwaniem obrony swojego prawa do utrzymywania relacji z własnym dzieckiem. Problem ten, niestety, nie jest rzadkością, lecz codziennością wielu rozbitych rodzin. W wyniku nieporozumień, konfliktów, a czasami otwartej niechęci między rodzicami, dzieci niejednokrotnie stają się niezamierzonymi pionkami w emocjonalnej szachownicy dorosłych. Ta bolesna prawda manifestuje się najbardziej w momencie rozpadu związku, kiedy to skomplikowane emocje i niezagojone rany prowadzą do sytuacji, w których dobro dziecka przestaje być nadrzędnym priorytetem. W kontekście tych wyzwań, polskie prawo oferuje konkretne rozwiązania, skupiając się na ochronie interesu dziecka oraz zapewnieniu mu możliwości utrzymania kontaktów z obydwojgiem rodziców. Przepisy art. 598(15) i 598(16) Kodeksu Postępowania Cywilnego wprowadzają mechanizm sankcji pieniężnych dla rodzica, który utrudnia dziecku kontakt z drugim z rodziców.
Po opublikowaniu uchwały Sądu Najwyższego w sprawie o sygnaturze III CZP 32/23, na przeróżnych portalach informacyjnych zaczęła pojawiać się informacja, jakoby wszelkie rozwody orzeczone w czasie trwania pandemii, czyli od 3 lipca 2021 r. do 14 kwietnia 2023 r., w ramach których procedowania w składzie orzekającym znajdowali się ławnicy, nie były skuteczne. Taki przekaz wprowadził poczucie niepewności wśród osób, które przeszły przez proces rozwodowy w tym okresie, budząc obawy o konieczność ponownego rozpoznania ich spraw. Jednakże czy takie przedstawienie stanu faktycznego ma realne odzwierciedlenie w rzeczywistości?
Poza ładunkiem emocjonalnym, który jest nierozłączny z procesem rozwodu, kolejnym problematycznym elementem tego postępowania, jest ten dotyczący podziału majątku wspólnego. Jedną z istotnych kwestii, która może pojawić się podczas rozwodu, jest status darowizn oraz spadków, które jeden z małżonków otrzymał w trakcie trwania małżeństwa. W jaki sposób prawo reguluje te sprawy? Czy spadek lub darowizna podlegają podziałowi po rozwodzie? Odpowiedź na te pytania zawiera art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.